De Brandgans

De Brandgans
                Branta leucopsis

''Spontaan ontstond hij uit drijvend wrakhout'',
dacht de middeleeuwse geestelijke Giraldus Cambrensis uit Wales,
neef van bisschop David van St. David kathedraal.
Hij had dit idee opgepikt tijdens een bezoek
met prins Jan zonder Land aan Ierland in 1185.
 
Giraldus schreef in zijn Topographica Hibernica:
''Er zijn hier vele vogels met de naam Bernaca;
de natuur schept ze – hoogst uitzonderlijk –
op tegennatuurlijke wijze.
Ze groeien op dennenhout, dat in zee is geworpen
en zijn in het begin een soort gom.
Later klemmen ze zich met hun snavel aan het hout
en hangen als zeewier af in het water.
Ze zijn dan omsloten door een schelp,
zodat ze ongestoord kunnen groeien.
In de loop van de tijd tooien ze zich met een sterk verenkleed,
waarna sommige in het water vallen,
maar andere vrijelijk wegvliegen, de hemel in.
Ze halen hun voedsel en hun groei uit zee
of uit het boomsap van het drijfhout
of via een geheim, wonderbaarlijk voedingsproces.
 
Ik heb herhaaldelijk met eigen ogen
meer dan duizend van zulke jonge vogels
aan een stuk drijfhout in het water zien hangen,
ingesloten in hun schelp en al redelijk gevormd.
Ze leggen dan ook geen eieren, zoals andere vogels
en broeden nooit, noch schijnen ze
– in welke uithoek van de aarde ook – een nest te bouwen.’’
 
Vandaar dat bisschoppen
en andere geestelijken in delen van Ierland
er niet voor terugschrikken in de vastentijd deze vogels te eten.
Immers, ze zijn niet van vlees, noch geboren uit vlees.
 
Nog vele Ieren eten gans uit traditie met kerst,
hoewel de kalkoen het inmiddels wint.
Ook deze kwam voor het eerst van zee,
maar dan in houten schepen.